खानदेशी खाण्यासाठीचा घाटा

 

खानदेशी खाण्यासाठीचा घाटा 

 घाटा

 प्रत्येक खान्देशी व्यक्तीचा वीकपॉईंट !

घाटा म्हणजे बिबडे (एक प्रकारचे पापड ) करण्यासाठी लागणारे रवण . पण पापड करण्या आधी हे रवण म्हणजे घाटा खूप आवडीने खाल्ला जातो घरोघरी ! एकदा केला की अगदी सगळ्या जवळच्या नातेवाईक आणि मित्र मंडळींकडे डबे भरून पाठविले जातात किंवा घाटा खाण्यासाठी या असे आमंत्रण केले जाते . मग भल्या पहाटेच आमंत्रीत मंडळी उत्साहाने आणि आवडीने जातात घाटा खायला! माझ्याकडे हे पापड करणे फारच अवघड होऊन जाते, जागा आणि ऊन या कारणांनी. पण घाटा खायला आम्हाला सगळ्यांनाच खूप आवडतो. खान्देश माझे मूळ आहे, म्हणजे जन्मापासून बारावी पर्यन्त मी तिथेच होते. पण नंतर शिक्षण आणि लग्न या कारणांनी बाहेर पडले. त्यामुळे माझ्याकडे डबा येण्याची किंवा आमंत्रण येणे शक्यच नसते. मग मीच अधून मधून करते. खरंतरं घाटा उन्हाळ्यात केला जातो, पापड करण्यासाठी अनुकूल वातावरण असल्याने, तसेच शेतीच्या कामातून तेव्हाच मोकळीक असल्याने. पण लेकीला थंडी आणि पावसाळ्यात खायला जास्त आवडतो. मग मी करत असते असेच अधून मधून, फक्त खाण्यासाठी म्हणून. तो गरम गरमच खाण्यात मज्जा! मग रविवार सोयीचा.  रविवारी सकाळी हा बेत होतो मग आमच्याकडे. वाटले तुम्हा सगळ्यांसोबत हा आनंद शेअर करावा. 

घाटा करण्यासाठी लागणारे साहित्य आणि कृती -

               ज्वारी स्वच्छ धुवून घ्यावी. मग पाण्यात भिजत घालावी, तीन दिवस. दररोज यातील पाणी बदलावे. चौथ्या दिवशी मिक्सर मधून काढून घ्यावी, फार अगदी बारीक वाटू नये, थोडी भरडच ठेवावी. ही वाटलेली ज्वारी पुन्हा बारा तास तशीच ठेवावी. घाटा करण्या आधी लसूण, पिवळी वाळलेली मिरची, थोडे धणे मिक्सर वर वाटून घ्यावे. हे सुद्धा थोडे भरडच ठेवावे. तसेच सोबत बडीशोप, तीळ घ्यावी. ही मात्र अख्खीच ठेवावी. गॅस वर जाड बुडाच्या भांड्यात पाणी ठेवावे. त्याला छान उकळी फुटली की त्यात आधी करून ठेवलेले वाटणं, बडीशोप, तीळ आणि मीठ घालावे. त्यानंतर त्यात ती वाटून ठेवलेली ज्वारी घालावी. पण ही टाकतांना सतत हलवावे लागते. नाहीतर गाठी होण्याची शक्यता असते. टाकून झाल्यावर सुद्धा हलवत राहावे. खरंतर हा घाटा हलविण्यासाठी एक खास लाकडी चमचा असतो, चाटू. परंतु हा मापाने बराच मोठा असतो. त्यामुळे हा फक्त खाण्यासाठी केलेला घाटा हलविण्यासाठी लाकडी रवीची मागची बाजू वापरता येते. चांगला शिजू द्यावा. शेवटी त्या घाट्याला छान चमक येते. छान चमक आली म्हणजे, हा घाटा तयार झाला. 

               गरम गरमच खावा. ताटलीत घेऊन त्यावर सढळ हाताने तीळ घालावी आणि थोडे तेल घालावे. छान कालवून घ्यावे आणि मग हल्ला बोल! ही पारंपारीक पद्धत खाण्याची. काही लोक दूध आणि साखर घालून पण खातात. पण हे शक्यतो टाळावे. मीठ आणि दूध एकत्र नको. पण आवड आपली आपली. किंवा नुसताच खाल्ला तरी छान लागतो! अतिशय पौष्टिक, चविष्ट!

बिबडे करण्यासाठी सविस्तर माहिती खालील लिंक वर उपलब्ध आहे.

https://www.anandipavus.com/2019/11/blog-post.html

©️®️आनंदी पाऊस 

२९ जाने २०२६