आनंदी पाऊस (Anandi Paus)

  🌾🪻काही अल्प ज्ञात पुष्पं-२ 🪻🌾 कांद्याची अर्धोन्मीलित कळी  कांद्याचे फुलं  कांद्याचे बीज कळी आणि फुलं पांढऱ्या रंगाचे  बीज काळ्या रंगाचे कांदे पांढऱ्या किंवा लाल रंगाचे  भुईमुगाची अर्धोन्मीलित कळी  भुईमुगाचे फुल  फुलं पिवळ्या रंगाचे  शेंग भुरकट रंगाची  दाणे गुलाबी-लाल रंगाचे तुरीच्या कळ्या  तुरीची फुलं  फुलं पिवळ्या रंगाची  शेंगा हिरव्या रंगाच्या  दाणे लाल रंगाचे  टमाट्याचे फुलं  फुलं पिवळ्या रंगाची  कच्चे टमाटे हिरव्या रंगाचे  पिकलेले टमाटे लाल भडक रंगाचे! हळदी-कुंकवाच्या फुलाच्या  चौकोनी आकाराच्या कळ्या  मेथीचे फुलं  फुलं पांढऱ्या रंगाचे  शेंग हिरव्या रंगाची  दाने पिवळ्या धम्म रंगाचे आजचा भाग गंगा तीरावरून, गंगा सहवासाने प्रकाशित केलेला आहे! II गंगार्पणमस्तु II ©️®️आनंदी पाऊस  ५ डिसें २०२५  

  लोकमनातील पाणी - म्हणी व वाक्प्रचार (featured)                 पाण्याच्या संबंधामध्ये सर्व भारतीय भाषांमध्ये (लेखी आणि बोली) असंख्य म्हणी व वाक्प्रचार रूढ आहेत. प्रामुख्याने ते पाण्याचे निरनिराळे गुणधर्म(स्वभाव) स्पष्ट करणारे आहेत. यामध्ये काही संतवचनांचाही समावेश होतो. याची व्यापकता इतकी प्रचंड आहे की, काश्मीर पासून कन्याकुमारी पर्यंत आणि भडोच पासून त्रिपुरा पर्यंत निरनिराळ्या साहित्यिकांनी, कवींनी, संतांनी पाण्यावर आपली मते भिन्न प्रसंगाच्या अनुषंगाने व्यक्त केली आहे. विनोबांनी म्हटले आहे की, गंगाजल म्हणजे केवळ दोन भाग हायड्रोजन आणि एक भाग प्राणवायू असे समजू नये, गंगेत स्नान करणाऱ्यांचे शरीर स्वच्छ होईल; परंतु शिवाच्या जटामुकुटामधून प्रवाहित झालेली कलिमलध्वंसिनी भागीरथी म्हणून स्नान करणाऱ्याचे शरीर तर स्वच्छ होईलच, पण मनही पवित्र आणि प्रसन्न होईल. यावरून पाणी हा नुसता भौतिक अथवा व्यापारीमूल्य असणारा पदार्थ नसून या उभयतापेक्षा त्याचे सांस्कृतिक मूल्य कित्येक पटीने मोठे आहे. म्हणून पाण्याच्या संबंधात शेकडो पर्यायी शब्द निरनिराळ्या...

रूळानुबंध   (पुस्तक परिचय)  मुखपृष्ठ  पुस्तकाचे शीर्षक - रूळानुबंध लेखक - गणेश मनोहर कुलकर्णी प्रकाशक - शब्दमल्हार प्रकाशन, नाशिक तिसरी आवृत्ती - २७ फेब्रु २०२६ किंमत ३००/- पृष्ठ संख्या १४६ लेखाचे, पुस्तकाचे शीर्षक वाचल्यावर बऱ्याच जणांना वाटेल टंकीत करतांना चूक झाली असावी. तसे वाटणे साहजिकच आहे. कारण हा शब्दच परिचयाचा नाही. उलटपक्षी ऋणानुबंध हा शब्द सर्व परिचित आहे म्हणण्यापेक्षा, या शब्दच्या आपण सारेच प्रेमात आहोत, ऋणानुबंधाच्या जिथून पडल्या गांठी  भेटींत रुष्टता मोठी... बाळ कोल्हटकरांचे गीत आणि पंडित कुमार गंधर्व- वाणी जयराम यांचे स्वर! मराठी मनात अगदी खोलवर रुतून बसलेले गीत. माझ्या तर फारच आवडीचे, खूप लहान असतांना पासून, म्हणजे अगदी त्यातील शब्दच काय आहे हे नीट कळत नसतं, त्याचे अर्थ समजणे वगैरे फार लांबची गोष्ट. असो.                           तर पुस्तकाचे आणि लेखाचे शीर्षक अगदी अचूक टंकीत झालेले आहे. रूळ + अनुबंध = रुळानुबंध! अशी फोड केल्यावर साधारण शब्दचा अर्थ लक्षात येऊ शकतो. रूळ म्हणजे आगगाडीशी स...

 तीन तारांकित मंदिर   (गोष्टी माझ्या पर्यटनाच्या...) भारतीय कला प्रसारणी सभेचे वास्तुविद्या महाविद्यालय ,  पुणे व तंत्रशिक्षण विभागीय कार्यालय ,  पुणे आयोजित , पाचवे राज्य स्तरीय वास्तुकला मराठी परिषद ,  २०२६   तीन तारांकित मंदिर - चन्न केशव मंदिर, सोमनाथपुर.  मैसुरु,  कर्नाटक ,  भारत       संशोधक   - वर्षा जनार्दन चौधरी   उपरोक्त उल्लेखित परिषदेत  तीन तारांकित मंदिर(संदर्भ-चन्न केशव मंदिर, सोमनाथपूर)  या विषयावर शोध निबंध सादर केला. बऱ्याच वाचकांची इच्छा असते हे वाचण्याची. तथापि शोधनिबंध प्रकाशित करण्यासाठीचे काही नियम असल्या कारणाने, ते प्रकाशित करणे थोडे जबाबदारीचे आणि काहीसे अवघड होऊन बसते. तरीही वाचकांची जिज्ञासा, कुतूहल, उत्सुकता विचारत घेता, त्यातील काही चित्तवेधक भाग येथे प्रकाशित करत आहे. तसेच हे ठिकाण माझ्या पर्यटनाचे आणि अभ्यासाचे विशेष ठिकाण आहे. त्यामुळे आनंदी पावसात त्याला स्थान असायलाच हवे. भौगोलिक स्थान - अक्षांश - १२ ३१ ' १३" उत्तर रेखांश - ७६ ५३ ' ३५" पूर्व     चन्न केशव ...