काही हजार आनंदी टाके
(काही अनुभवलेलं...)
थंडी
गुलाबी थंडी
बोचरी थंडी
खूप थंडी
थंडी...थंडी...थंडी...
आणि
थंडी
फक्त थंडी!
थंडी म्हटली की साऱ्यांनाच आठवते ती म्हणजे गोधडी!
त्यातल्या त्यात आई-आजीच्या जुन्या साडी-पातळाची शिवलेली!
थंडी तर पळूनच जाते, त्या गोधडी मुळे पण एक प्रेमळ, मायाळू ऊब सुद्धा मिळते...
त्यातून मिळणारे सुख, आनंद केवळ अवर्णनीय...
त्या गोधडीत पडून आवडते पुस्तकं वाचणे म्हणजे तर बहारच!
माझे तर वाचन सतत चालूच असते.
एकदा असेच एक पुस्तक आणले होते.
त्याचे नाव आठवत नाही की लेखकाचे नाव सुद्धा आठवत नाही.
तथापि त्या पुस्तकाचे मुखपृष्ठावर एका हाताने शिवेलेल्या गोधडीचे चित्र होते.
ते बघून, मनात असलेली एक इच्छा सारखेच वर डोके काढू लागली.
ती म्हणजे अश्या एका गोधडीचे चित्र काढण्याची इच्छा!
काही समजण्याच्या आताच एका गोधडीचे चित्र काढून सुद्धा झाले!
त्यानंतर काही काळाच्या अंतराने एकेक करत तीन-चार चित्रं काढून झालीत.
आणि मी हे विसरूनही गेले.
बऱ्याच काळाने माझ्या सख्ख्या मैत्रिणीने एक शिबीर घेतले.
गोधडी शिवण-कला या विषयावर.
या शिबिरात तिने स्वतः सुद्धा एक छोटीशी गोधडी शिवली!
मला दाखवली...
अर्थातच छायाचित्राच्या माध्यमातून...
ती पाहून मला परत गोधडीचे चित्र काढण्याची इच्छा झाली.
मग काय,
मैत्रिणीच्या गोधडीचे छायाचित्र समोर ठेवले,
आणि त्यात जसे आकार आणि रंग होते...
अगदी तशीच्या तशी गोधडी माझ्या चित्रांतून साकारली!
तिला दाखवली,
अगदी मनापासून आनंदली ती...!
सरते शेवटी,
मनात आले,
या गोधडीची चित्रं,
त्यांच्या गोष्टी सहित,
आनंदी पावसात असायलाच हवीत!
आनंदी पावसात,
हे
थंडीचे
झळाळते रंग!
झळाळत्या रंगांचा,
झळाळता रंगीत आनंद...
या छान गुलाबी थंडीत...
आनंदी पावसाच्या वाचकांसाठी...!
गोधडी-१
गोधडी-२
ही सख्ख्या मैत्रिणीने प्रत्यक्ष शिवलेली गोधडी!
ही माझ्या मैत्रिणीने केलेल्या गोधडीच्या
छायाचित्रावरून काढलेली गोधडी
गोधडी-३
मी रेखाटलेली सर्वात पहिली गोधडी
©®आनंदी पाऊस
(काही अनुभवलेलं...)
१८ डिसेंबर २०२५
🌷ताई खूपच सुंदर, अप्रतिम लेख वाचला, वाचताना लहानपण आठवले माय आठवली 🌼
ReplyDeleteवर्षा मस्त मस्त गोधड्या बनवल्या आहेत, आवडल्या,
ReplyDeleteछान !!...उबदार लेख 👌
ReplyDeleteछान ऊबदार गोधडी!!
ReplyDeleteसुंदर
ReplyDelete👌🏻👌🏻👌🏻
आमच्या लहानपणी खेड्यापाड्यात सर्वत्र गोधडीच पांघरायचे...चादर क्वचितच कोणा घरी असायची!
ReplyDelete--सुंदर आठवण जागी झाली!
Nice article! 👍
ReplyDeleteकाही हजार आनंदी टाके वा छान 👌👍सुदंर नाव आणि लेख
ReplyDeleteगोधडीचे चित्रे 👌
👌👌
ReplyDeleteछान.👌👌👌
ReplyDeleteMayechi ubh. Aathavali ......🙏🙏🌹💐🌹💐🌹 Sundar......
ReplyDeleteExcellent
ReplyDelete👌👌👣
ReplyDeleteमस्त, उबदार व वाचनीय गोधडी.....👍👍👌👌😀😀
ReplyDeleteगोदद्दीच्या डिझाईन्सचे नमुने सुंदर आहेत 👌
ReplyDeleteखूप छान लेख 👌🏼👌🏼
ReplyDeleteसुधा मूर्ती यांचे 1000 टाके पुस्तक ,खूप छान कथासंग्रह
ReplyDeleteतुझ्या "आनंदी पावसा"तील यादों की बारात मध्ये बऱ्याच आठवणी संग्रहित केलेल्या दिसत आहेत. मागे सुंदर ते घर, खाट विणण्याची कला त्यानंतर आता उबदार आणि रंगीबेरंगी गोधडी! खरंच अशा थंडीच्या दिवसात जुन्या काळातील स्मृतीं मधील उबदारपणाही मनाला एक वेगळाचआनंद देऊन जातो.
ReplyDeleteय:कश्चित गोधडी ती काय, पण, यावरही तू लिहिलेली आणि चित्रीत केलेली कलाकृती खूपच सुंदर आहे. अशावेळी मला देखील आमच्या आईची आठवण झाली नाही तरच नवल! आईला काटकसर, पाठांतर, टाकाऊतून टिकाऊ निर्माण करण्याची कला, माणसे जोडण्याची कला, विनोदबुद्धी, स्मरणशक्ती, मेहनत इत्यादींचे वरदानच होते जणू! बाबांच्या तुटपुंज्या पगारामध्ये आणि भाड्याच्या घरामध्ये पाच-सहा जणांचा संसार कसा चालवणार? मूळचीच कलाकार असल्यामुळे परवडणारी अशी शिवणकलाही तिच्याजवळ होती. आई शेजाऱ्या पाजाऱ्या बायांच्या चोळ्या शिवून देत असे. सुंदर अशी गोधडी शिवण्याची कलाही तिला अवगत होती. घरातील वापरून झालेले कपडे ती धुवून त्यांच्या घड्या करून ठेवत असे. एखादे लुगडे बऱ्यापैकी वापरून झाले म्हणजे आता गोधडी शिवायची तयारी झाली म्हणून समजावे. लुगडे व्यवस्थित मापाचे कापून त्याच्या अर्ध्या भागावर घड्या सरळ केलेले कपड्यांचे तुकडे मांडून हवे तेवढे थर झाले म्हणजे लुगड्याचा उरलेला अर्धा भाग त्यांवर ठेवून गोधडी शिवायला सुरुवात होत असे. आधी बाउंडरी शिवून झाली म्हणजे तिच्यावर अलगद बसून कुठलाही कंटाळा न करता टाके मारत राहायचे. बऱ्याच वेळानंतर छानशी गोधडी तयार होत असे. मग आम्ही ती अंथरायला किंवा पांघरायला वापरत असू. आईच्या कष्टांची ऊब काय असते हे तेव्हापासून आम्हाला समजत आले आहे.
मग गप्पा मारताना आई 'आत चाराचुरा, वर कारागिरी, नाही मिळणार श्रीमंताच्या घरी ' अशा प्रकारची स्वरचित कोडी आम्हाला टाकत असे.
आता तर गोधडीच्याच परंपरेतील रजई, बेडशीट, चादर, ब्लॅंकेट, ही मंडळी यांचा बोलबाला आहे. ऐतिहासिक अशा बिचाऱ्या 'गोधडी'ला आज शोकेसमध्येही स्थान उरले नाही. असो, कालाय तस्मै नमः! दुसरे काय? लवकरच आता हिवाळा संपेल, पुढे उन्हाळ्यात तुझ्या आनंदी पावसाच्या ढगांची पायाभरणी होईल, मग पुनश्च एकदा आनंदी पावसाचे आगमन!! या सर्वांसाठी तुला हार्दिक शुभेच्छा.🌹
किती गोड गोधडी रेखाटलेली...सारेच "गोधडीपट" आवडले..मायेची ऊबदार गोधडी कडाक्याच्या "थंडी" ला पण सहन करते.हस्तकौशल्यरूपी रंगीत कापडाच्या तुकड्यातून ,वीणून साकारलेल्या कलाकृतीमूळे मायेची ऊब आणखी जरा वाढते...अशीच मायेची" रंगीत गोधडी" ची "वीण' कायम All Seasons मध्ये राहो... संजिता
ReplyDeleteआईची गोधडी आठवली...आई अजूनही प्रत्येकीला दरवर्षी एक गोधडी शिवून पाठवते!
ReplyDeleteतिची ऊब काही निराळीच!
👌👌
बौद्धांच्या पाली साहित्यात,
ReplyDeleteगोधडीच्या ठिगळकामाचा उल्लेख आहे.
भिक्षुनी आपली वस्त्रं,फाटके तुकडे जोडून,(गोधडीसारखी)सुरेख शिवावीत, भाताची शेती जशी हारीत एकात एक जोडलेली असतात तसेच हे तुकडे आधी चौकोनी करून,सरळ,उभ्या व चांगल्या टाक्यांनी शिवावेत असा गौतम बुद्धाचा आदेश आहे.
त्यांच्या अंगुत्तरनिकाया त यावर एक गोष्ट ही आहे.
☺️